Từ ngày 1.7.2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo nhiều thay đổi về mức đóng, mức hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế…
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 161/2026/NĐ-CP ngày 15.5.2026 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Theo đó, từ ngày 1.7.2026, mức lương cơ sở sẽ tăng lên 2.530.000 đồng/tháng. Việc điều chỉnh này không chỉ giúp tăng thu nhập đối với cán bộ, công chức, viên chức do tiền lương được tính theo hệ số lương và mức lương cơ sở, mà còn tác động đến nhiều khoản đóng, hưởng khác như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phụ cấp, hoạt động phí và sinh hoạt phí theo quy định.
Mức đóng, hưởng bảo hiểm xã hội tăng theo lương cơ sở
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Việc làm 2025, đối với người lao động hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được tính theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm cùng các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung, thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có).
Do nhóm đối tượng này có tiền lương gắn trực tiếp với mức lương cơ sở nên khi lương cơ sở tăng, mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cũng tăng theo. Đồng thời, quyền lợi hưởng các chế độ bảo hiểm về lâu dài cũng được cải thiện.
Một số chế độ trợ cấp được tính theo mức lương cơ sở cũng sẽ tăng tương ứng khi mức lương này điều chỉnh tăng.
Chẳng hạn, trợ cấp thai sản một lần đối với lao động nữ sinh con hoặc người nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được tính bằng 2 lần mức lương cơ sở tại thời điểm sinh hoặc nhận con.
Ngoài ra, trợ cấp dưỡng sức sau sinh, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng là các khoản có liên quan đến mức lương cơ sở.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng mức lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở.
Bên cạnh đó, Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mức trợ cấp mai táng đối với thân nhân người đang hưởng lương hưu qua đời bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người đó mất.
Hiện nay, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở. Vì vậy, khi lương cơ sở tăng trong năm 2026, mức trợ cấp mai táng cũng sẽ tăng tương ứng.
Mức đóng bảo hiểm y tế cũng được điều chỉnh
Theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của học sinh, sinh viên được xác định bằng 4,5% mức tham chiếu, trong khi mức tham chiếu hiện nay bằng mức lương cơ sở.
Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng này, đồng thời các địa phương có thể hỗ trợ thêm tùy điều kiện thực tế.
Đối với người tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, mức đóng cũng được tính dựa trên mức lương cơ sở. Cụ thể, người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.
Do đó, khi mức lương cơ sở tăng từ ngày 1.7.2026, mức đóng bảo hiểm y tế của nhiều nhóm đối tượng cũng sẽ được điều chỉnh tăng theo.
